Kısaca: gider belgesinde gider hesabı borç, 191 İndirilecek KDV borç, ödemenin şekline göre 100 Kasa, 102 Bankalar, 309 Diğer Mali Borçlar ya da 320 Satıcılar alacak yazılır. Çok oranlı fişte KDV her oran için ayrı hesaplanır, kayıtta 191'e toplamı gider.
Sık kullanılan hesaplar
| Kod | Hesap | Gider belgesinde |
|---|---|---|
| 770 | Genel Yönetim Giderleri | Kırtasiye, temizlik, ofis giderleri (borç) |
| 760 | Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri | Satış ve dağıtıma ilişkin giderler (borç) |
| 153 | Ticari Mallar | Satılmak üzere alınan mal (borç) |
| 191 | İndirilecek KDV | Belgedeki KDV (borç) |
| 100 | Kasa | Nakit ödeme (alacak) |
| 102 | Bankalar | Havale, EFT, banka kartı (alacak) |
| 309 | Diğer Mali Borçlar | Kredi kartıyla ödeme (alacak) |
| 320 | Satıcılar | Vadeli alış (alacak) |
Örnek 1: tek oranlı akaryakıt fişi, nakit
%20 KDV dahil 1.250,00 TL'lik akaryakıt fişi. KDV = 1.250 × 20 ÷ 120 = 208,33; matrah 1.041,67.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri (akaryakıt) | 1.041,67 | |
| 191 İndirilecek KDV | 208,33 | |
| 100 Kasa | 1.250,00 |
Binek otomobili olan mükellefte akaryakıt giderinin bir kısmı kanunen kabul edilmeyen gider olabilir (GVK 40/5); bu ayrım dönem sonunda ya da kayıt anında ofisin uygulamasına göre yapılır.
Örnek 2: iki oranlı market fişi, kredi kartı
%1 oranlı 57,50 TL ve %20 oranlı 189,90 TL'lik kalemlerden oluşan, toplamı 247,40 TL olan fiş. Oran oran hesap: %1 → KDV 0,57, matrah 56,93; %20 → KDV 31,65, matrah 158,25. Hesabın adım adım anlatımı yazar kasa fişi rehberinde.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 215,18 | |
| 191 İndirilecek KDV (%1 + %20) | 32,22 | |
| 309 Diğer Mali Borçlar (kredi kartı) | 247,40 |
Gider tutarı iki oranın matrahları toplamıdır (56,93 + 158,25 = 215,18); 191'e giden tutar fişteki TOPKDV ile aynıdır (32,22). Borç ve alacak toplamı eşittir: 247,40.
Örnek 3: vadeli alış faturası
%20 KDV'li, matrahı 10.000,00 TL olan ticari mal alış faturası, 30 gün vadeli.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 153 Ticari Mallar | 10.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 2.000,00 | |
| 320 Satıcılar | 12.000,00 |
Ödeme bankadan yapıldığında: 320 Satıcılar borç, 102 Bankalar alacak 12.000,00.
Kontrol listesi
- Borç toplamı alacak toplamına eşit mi?
- 191'e yazılan tutar belgedeki KDV ile (fişte TOPKDV) aynı mı?
- Belge tarihinde geçerli KDV oranı mı kullanılmış? (KDV oranları)
- Fiş tutarı fatura düzenleme sınırını aşıyor mu? (fatura sınırı)
- Belge mükellefin kendi kestiği bir satış faturası olmasın.
Belgedar'da
Onayladığınız her belge bu satırlarla yevmiye taslağı olur: gider hesabı karşı tarafa göre önerilir, 191 tutarı oran oran hesaplanır, borç ve alacak eşitliği onaydan önce kontrol edilir. Kayıtları programınıza tıkla-kopyala işler ya da aktarım dosyası olarak indirirsiniz: muhasebe programına aktarım.
Sık sorulanlar
Fişte KDV indirilemiyorsa kayıt nasıl olur?
KDV'si indirim konusu yapılamayan harcamalarda (örneğin indirim hakkı bulunmayan binek otomobil alımı) KDV ayrı bir 191 satırı olarak değil, gider ya da maliyet tutarına eklenerek kaydedilir. Belgenin indirim hakkı müşavirin değerlendirmesidir.
Alt hesaplar (770.01 gibi) nasıl seçilir?
Ana hesaplar Tekdüzen Hesap Planı'ndan gelir; alt hesaplar her ofisin ve mükellefin planına göre değişir. Aynı satıcının belgeleri genellikle aynı alt hesaba gider; Belgedar bu eşleşmeyi onayladıkça öğrenir.
Kredi kartıyla ödenen fiş hangi hesaba alacak yazılır?
İşletmenin kredi kartıyla ödenen harcamalarda karşı hesap genellikle 309 Diğer Mali Borçlar ya da kart borcu için açılan alt hesaptır; ödeme bankadan yapıldığında borç kapanır.